Google SEO tools: gratis hulpmiddelen van Google zelf

Voordat je geld uitgeeft aan betaalde software, is het goed om te weten dat Google zelf een flink pakket gratis SEO tools weggeeft. Niet als tegemoetkoming, maar omdat Google er belang bij heeft dat websites vindbaar en snel zijn. Wie die hulpmiddelen kent, komt verder dan de meeste ondernemers die wel voor een abonnement betalen.

Wat we vaak zien bij dienstverleners: er is ooit iets aangezet, er komt af en toe een mailtje binnen dat niemand leest, en verder gebeurt er niets mee. Terwijl juist in die tools het antwoord staat op vragen waar men maanden mee rondloopt. Waarom komt er geen verkeer binnen? Waarom staat die ene pagina niet in Google?

In dit artikel lopen we langs de gratis Google SEO tools die er echt toe doen voor een dienstverlener. Wat elke tool je vertelt, waar je begint, en waar de grens ligt van wat je zonder betaalde software kunt zien.

Waarom je bij Google zelf begint

Betaalde SEO-software werkt met schattingen. Zoekvolumes worden afgeleid, posities worden gemeten vanaf een server ergens in het land, en verkeer wordt ingeschat op basis van modellen. Dat is nuttig om richting te bepalen, maar het is niet de werkelijkheid.

De tools van Google werken met echte gegevens van jouw site. Welke zoekopdrachten leidden tot een vertoning, hoe vaak er is geklikt, welke pagina’s zijn opgenomen in de index. Geen schatting, maar wat er daadwerkelijk gebeurde.

Voor de meeste dienstverleners is dat precies genoeg. Je hebt geen concurrentieanalyse over veertig landen nodig. Je wilt weten of je gevonden wordt op de dingen die je doet, en waar het spaak loopt. Daar zijn de gratis tools uitstekend voor.

Begin daarom hier, en overweeg pas betaalde software als je merkt dat je iets mist. In de praktijk gebeurt dat pas bij grotere sites of bij bureaus die tientallen klanten bijhouden.

Google Search Console: je belangrijkste bron

Als je maar één ding aanzet, laat het dan Search Console zijn. Deze tool laat zien hoe Google jouw website ziet: welke pagina’s zijn opgenomen, op welke zoekopdrachten je verschijnt, en welke problemen Google tegenkomt.

Het overzicht met zoekresultaten is waar je het meeste aan hebt. Daar zie je per zoekopdracht hoe vaak je verscheen, hoe vaak er werd geklikt en op welke gemiddelde positie je stond. Sorteer op vertoningen en je ziet meteen waar je bijna doorbreekt: veel vertoningen, weinig klikken, positie tussen de acht en vijftien.

Dat zijn je beste kansen. Die pagina’s staan al op de rand van de eerste pagina. Een betere titel, een aangescherpte tekst of een paar interne links kunnen genoeg zijn om ze over de streep te trekken.

Daarnaast vind je er het indexeringsoverzicht. Dat vertelt welke pagina’s zijn opgenomen en welke niet, met de reden erbij. Staat je nieuwe dienstpagina er niet tussen, dan weet je waarom en kun je het oplossen. Meer over dat soort technische controles lees je in onze kennisbank over technische SEO.

De URL-inspectie voor één pagina

Binnen Search Console zit een onderdeel dat losse aandacht verdient: de URL-inspectie. Je plakt er een adres in en Google vertelt je precies wat hij van die pagina weet.

Je ziet of de pagina in de index staat, wanneer hij voor het laatst is bezocht, welke versie Google als de belangrijkste ziet, en of er problemen zijn met de weergave op mobiel. Bij een pagina die niet vindbaar is, is dit altijd je eerste stap.

Er zit ook een knop om indexering aan te vragen. Handig als je net iets nieuws hebt gepubliceerd of een bestaande pagina flink hebt aangepast. Het is geen garantie en geen versnelknop, maar het zet je pagina wel in de rij.

Gebruik dit niet voor elke pagina die je maakt. Google vindt nieuwe pagina’s meestal vanzelf via je sitemap. Bewaar de handmatige aanvraag voor gevallen waarin het echt niet lukt.

Google Analytics: wat bezoekers doen

Search Console stopt op het moment dat iemand klikt. Wat er dáárna gebeurt, staat in Google Analytics. Hoeveel mensen kwamen binnen, welke pagina’s bekeken ze, en hoeveel van hen deden uiteindelijk iets.

Voor dienstverleners zijn drie dingen interessant. Ten eerste welke pagina’s het meeste verkeer krijgen, want daar zit je aandacht. Ten tweede hoe lang mensen blijven, want dat zegt iets over of je tekst aansluit. En ten derde welke pagina’s vooraf gingen aan een aanvraag.

De pagina waar een aanvraag vandaan komt, is zelden de pagina waar iemand binnenkwam. Die tussenliggende stappen zijn het interessantst.

Neem de tijd om conversies goed in te stellen. Zonder gemeten aanvragen is Analytics vooral een verzameling bezoekcijfers, en daar stuur je niets mee. Met gemeten aanvragen wordt het de plek waar je ziet welke content daadwerkelijk klanten oplevert.

Hoe je die meting inricht zonder in cijfers te verdrinken, beschrijven we in onze kennisbank over data en conversie.

PageSpeed Insights voor snelheid

PageSpeed Insights meet hoe snel een pagina laadt en hoe soepel hij aanvoelt. Je vult een adres in en krijgt een score voor mobiel en voor desktop, met een lijst verbeterpunten eronder.

Kijk daarbij vooral naar het bovenste deel, waar de gegevens van echte bezoekers staan. Dat is wat mensen werkelijk ervaren. De score daaronder is een simulatie en schiet soms heen en weer zonder dat er iets is veranderd.

Word niet gek van het jagen op honderd punten. Voor de meeste zakelijke websites is een pagina die binnen twee tot drie seconden bruikbaar is, ruim voldoende. De laatste punten kosten onevenredig veel werk en leveren zelden extra klanten op.

Wat je wél wilt oplossen: te zware afbeeldingen, en pagina’s waarbij de opmaak nog verspringt terwijl de bezoeker al leest. Dat zijn de twee dingen die mensen echt merken en waar Google op let.

Test daarnaast niet alleen je homepage. Juist de dienstpagina’s en de artikelen waar mensen via Google op binnenkomen, zijn de pagina’s waar snelheid uitmaakt. Vaak blijkt één zware afbeelding of een meegeladen script op precies die pagina’s het verschil te maken.

De Rich Results Test voor je opmaakcodes

Iets minder bekend, maar handig: de Rich Results Test laat zien of de gestructureerde gegevens op je pagina kloppen. Dat zijn de stukjes code waarmee je Google vertelt dat iets een veelgestelde vraag is, een beoordeling, een bedrijfsadres of een evenement.

Kloppen die codes, dan kan Google er extra elementen mee tonen in het zoekresultaat. Een rijtje uitklapbare vragen onder je link bijvoorbeeld, of sterren bij een beoordeling. Dat neemt meer ruimte in en trekt meer klikken.

Je plakt je adres in de test en ziet meteen welke onderdelen worden herkend en waar fouten zitten. De meeste SEO-plugins in WordPress zetten deze codes automatisch neer, maar niet altijd goed. Even controleren kost een minuut.

Vind je fouten, los ze dan op in je plugin-instellingen of laat je websitebouwer ernaar kijken. Het is een van de weinige technische aanpassingen waarvan je het resultaat vrij snel terugziet in je aantal klikken.

Google Business Profile voor lokaal

Werk je met klanten in een bepaalde regio, dan is je bedrijfsprofiel bij Google een van de meest ondergewaardeerde gratis hulpmiddelen die er zijn. Het is de kaart met je gegevens die rechts in beeld verschijnt als iemand je naam zoekt.

Vul het volledig in. Openingstijden, diensten, foto’s, een omschrijving die de woorden bevat waar mensen op zoeken. Een half ingevuld profiel doet aanzienlijk minder dan een compleet profiel, en het invullen kost je een half uurtje.

Het profiel geeft je ook cijfers terug: hoe vaak je in beeld kwam, hoe vaak er werd gebeld, hoe vaak iemand een route opvroeg. Bij lokale dienstverleners komen daar regelmatig meer telefoontjes uit dan via de website zelf.

En vraag je klanten om een beoordeling. Reviews wegen zwaar mee in het lokale zoekresultaat, en het is een van de weinige dingen die je zelf in de hand hebt zonder dat het iets kost.

Google Trends om vraag te peilen

Google Trends laat zien of een onderwerp opkomt, stabiel is of wegzakt. Je vult een of meer zoektermen in en krijgt de beweging over de afgelopen jaren te zien, met verschillen per regio erbij.

Voor een contentplan is dat handig op twee manieren. Je ziet of het onderwerp waar je over wilt schrijven nog leeft, en je ziet in welke maand de belangstelling piekt. Publiceer je een paar weken voor die piek, dan sta je klaar op het moment dat de vraag komt.

Het is ook een goede realiteitscheck. Termen die in je vak veel worden gebruikt, blijken soms door klanten helemaal niet gezocht te worden. Twee termen naast elkaar zetten in Trends geeft daar binnen een minuut antwoord op.

Let op dat Trends relatieve cijfers geeft, geen aantallen. Je ziet dat de ene term populairder is dan de andere, niet hoeveel mensen er precies zoeken. Daarvoor heb je een andere bron nodig.

Wat de gratis tools niet kunnen

Eerlijk is eerlijk: er zijn dingen die je met Google’s eigen tools niet ziet. Het grootste gemis is inzicht in je concurrenten. Je ziet hoe jij het doet, maar niet welke pagina’s van de buurman goed lopen of waar zij hun links vandaan halen.

Ook exacte zoekvolumes ontbreken. De zoekwoordplanner geeft die alleen in brede staffels als je niet adverteert, wat het lastig maakt om zoekwoorden fijn te vergelijken.

Een derde gemis is het bijhouden van posities door de tijd heen. Search Console geeft je gemiddelden, maar geen dagelijkse standen per zoekwoord. Wil je een ranking-overzicht dat elke week bijwerkt, dan heb je daar aparte software voor nodig.

Voor de meeste ondernemers zijn dat geen dringende problemen. Ze worden pas belangrijk als SEO een vast onderdeel van je bedrijfsvoering is en er iemand structureel op stuurt.

Google-tools in drie zoek-werelden

Google is één van de drie plekken waar jouw klanten zoeken. De andere twee zijn Meta en de AI-zoekmachines zoals ChatGPT en Google AI Overviews. Wij noemen dat de drie zoek-werelden en bouwen onze aanpak daaromheen: Triple Search Marketing.

De gratis tools van Google helpen je in alle drie, ook al meten ze er maar één. De zoekopdrachten in Search Console laten zien in welke woorden je klanten denken, en die woorden gebruik je net zo goed in je advertenties en in je teksten die door AI-assistenten worden gelezen.

Search Console laat daarnaast zien of je pagina’s überhaupt vindbaar zijn. Een pagina die niet in de index staat, wordt ook niet meegenomen in AI-antwoorden. Vindbaarheid in Google is daarmee de basisvoorwaarde voor de andere werelden.

Hoe die AI-kant precies werkt en wat je eraan kunt doen, leggen we uit op onze pagina over SEO en GEO.

Zo richt je het in binnen een uur

Begin met Search Console. Verifieer je website, dien je sitemap in en laat het een paar weken staan zodat er gegevens binnenkomen. Dit is de belangrijkste stap en hij kost een kwartier.

Zet daarna Analytics aan, of controleer of het al draait. Stel minstens één conversie in: het versturen van je contactformulier. Zonder dat blijft het bij bezoekcijfers.

Claim vervolgens je bedrijfsprofiel bij Google en vul het volledig in. Zeker als je een regio bedient, is dit de snelste winst van de hele lijst.

En zet tot slot een terugkerende afspraak in je agenda: één keer per maand een half uur Search Console bekijken. Welke zoekopdrachten stijgen, welke pagina’s zakken, staat er iets nieuws niet in de index. Die dertig minuten per maand doen meer dan het duurste abonnement dat ongeopend blijft.

De gratis hulpmiddelen van Google geven je meer dan genoeg om te weten waar je staat en waar de eerste winst ligt. Het enige wat het vraagt, is een half uur per maand om er echt naar te kijken. Wil je hier samen naar kijken? Plan een strategiegesprek, dan lopen we je cijfers een keer door.