Wie de afgelopen jaren een WordPress website heeft beheerd, is hem vast tegengekomen: de Gutenberg editor. Sinds WordPress 5.0 is dit de standaard manier om pagina’s en berichten te maken. In plaats van één groot tekstvak werk je met losse blokken, voor een alinea, een kop, een afbeelding of een knop. Voor veel ondernemers voelde die overstap in het begin onwennig, en dat is goed te begrijpen.
Wat we in de praktijk zien, is dat de Gutenberg editor inmiddels een stuk volwassener is dan in de beginjaren. Bij veel dienstverleners is het zelfs de rustigste manier om je eigen teksten bij te houden, zonder dat je een zware paginabouwer nodig hebt. Tegelijk zien we ook dat mensen vastlopen op kleine dingen, zoals een blok dat niet doet wat je verwacht of een opmaak die op mobiel anders uitvalt.
In dit artikel lopen we samen door hoe de blokeditor werkt, waar hij goed in is en waar je beter iets anders voor kiest. We kijken ook naar wat Gutenberg betekent voor je vindbaarheid, en hoe je de editor zo inricht dat jij en je collega’s er zonder gedoe mee kunnen werken.
Wat is de Gutenberg editor precies?
De Gutenberg editor is de blokeditor die standaard in WordPress zit. De naam verwijst naar Johannes Gutenberg, de uitvinder van de boekdrukkunst met losse letters. Dat idee zie je terug: je bouwt een pagina op uit losse onderdelen die je kunt verschuiven, kopiëren en hergebruiken. Elk onderdeel heet een blok, en elk blok heeft zijn eigen instellingen.
Vroeger werkte WordPress met de zogeheten klassieke editor. Dat was een tekstvak met een rij knoppen erboven, een beetje zoals een eenvoudig tekstverwerkingsprogramma. Wilde je iets bijzonders, zoals twee kolommen naast elkaar, dan had je shortcodes of een extra plugin nodig. Met blokken kan dat nu gewoon vanuit de editor zelf.
Voor de meeste websites is Gutenberg dus de plek waar je teksten schrijft, afbeeldingen toevoegt en pagina’s opbouwt. Ook als je thema of plugins er een eigen laag overheen leggen, draait de basis vaak nog steeds op dit blokkensysteem.
Hoe werken blokken in de praktijk?
Zodra je een nieuwe pagina opent, zie je een leeg vlak met een plusteken. Klik je daarop, dan krijg je een lijst met blokken: alinea, kop, lijst, afbeelding, knop, citaat, kolommen en nog veel meer. Je kiest wat je nodig hebt en vult het in. Begin je gewoon te typen, dan maakt WordPress er automatisch een alinea-blok van.
Elk blok heeft een kleine werkbalk erboven en een zijpaneel rechts met extra instellingen. Daar pas je bijvoorbeeld de kleur, de grootte of de uitlijning aan. Met de pijltjes of door te slepen zet je blokken in een andere volgorde. Wat veel mensen niet weten, is dat je met een schuine streep (/) direct een blok kunt oproepen, bijvoorbeeld /kop of /afbeelding. Dat scheelt een hoop klikken.
Daarnaast heb je groepsblokken, zoals kolommen en groepen. Daarmee zet je meerdere blokken bij elkaar, bijvoorbeeld een foto met een stukje tekst ernaast. Zo kun je een pagina netjes indelen zonder dat je zelf code hoeft te schrijven.
Waarom Gutenberg voor dienstverleners vaak goed werkt
Voor een advocatenkantoor, een HR-adviesbureau of een kliniek draait een website vooral om heldere teksten. Je wilt laten zien wie je bent, wat je doet en hoe iemand contact opneemt. Daar is de blokeditor sterk in. Je schrijft, je zet er een paar koppen in, voegt een foto en een knop toe, en klaar.
Een tweede voordeel is snelheid. Omdat Gutenberg standaard in WordPress zit, laadt je pagina meestal sneller dan wanneer er een zware paginabouwer achter draait. Dat merk je in de beleving van bezoekers en het helpt ook bij je vindbaarheid. Wil je daar dieper in duiken, lees dan ook ons artikel over je WordPress website sneller maken.
Het derde voordeel is onderhoud. De blokeditor wordt door WordPress zelf ontwikkeld en bijgewerkt. Je bent dus minder afhankelijk van een externe partij die er over een paar jaar misschien mee stopt. Wat we vaak zien bij bedrijven die van een paginabouwer afstappen, is dat het beheer daarna een stuk rustiger wordt.
Gratis scan
Hoeveel aanvragen laat jij liggen?
Zestien vragen, vier minuten. Je ziet meteen waar het lekt: in Google, in ChatGPT, op social of op je eigen website. Je krijgt er een persoonlijke actielijst bij.
Gutenberg versus een page builder
Veel ondernemers twijfelen tussen de blokeditor en een page builder zoals Elementor of Divi. Een page builder geeft je meer visuele vrijheid. Je sleept elementen precies waar je ze wilt hebben en ziet direct hoe het eruitziet. Daar hangt wel een prijskaartje aan: meer code op de pagina, vaak een tragere website en een sterkere band met die ene tool.
Gutenberg is soberder, maar ook lichter. Voor een kennisbankartikel, een blog of een dienstenpagina met een duidelijke opbouw is dat meestal ruim genoeg. Voor een opvallende homepage met veel beweging en afwijkende vormen kan een page builder handiger zijn. In ons artikel over het kiezen van een WordPress page builder zetten we de opties naast elkaar.
Wat goed werkt, is een tussenvorm. De belangrijkste pagina’s laat je eenmalig mooi vormgeven, en alle teksten die vaak veranderen, zoals blogs en nieuwsberichten, maak je in Gutenberg. Zo houd je het beheer simpel en blijft de website snel.
De blokken die je het meest gebruikt
In de praktijk heb je aan een handvol blokken genoeg. Het alinea-blok voor gewone tekst, het kop-blok voor tussenkoppen, het lijst-blok voor opsommingen en het afbeelding-blok voor foto’s. Daarnaast is het knop-blok handig voor een duidelijke vervolgstap, zoals een afspraak plannen of een offerte aanvragen.
Bij koppen is het goed om op de volgorde te letten. Je pagina heeft één hoofdtitel, die WordPress zelf als H1 neerzet. Daaronder gebruik je H2 voor de hoofdstukken en H3 voor de onderdelen daarbinnen. Zoekmachines en AI-zoekmachines gebruiken die structuur om te snappen waar je tekst over gaat. Een kop alleen groter maken omdat het mooi staat, zonder dat het echt een kop is, maakt het juist verwarrend.
Ook het citaatblok en het blok voor een scheidingslijn helpen om een lange tekst leesbaar te houden. Ze geven de lezer even rust. Gebruik ze wel met mate, anders wordt het een onrustig geheel.
Herbruikbare blokken en patronen
Een onderdeel dat veel mensen over het hoofd zien, zijn herbruikbare blokken, tegenwoordig synced patterns genoemd. Stel, je hebt onder elke dienstenpagina hetzelfde blokje met een korte uitnodiging en een knop. In plaats van dat telkens opnieuw te maken, sla je het één keer op als patroon. Pas je het later aan, dan verandert het overal tegelijk mee.
Daarnaast heb je gewone patronen. Dat zijn kant-en-klare indelingen, bijvoorbeeld een rij met drie kolommen of een blok met een foto en een tekst ernaast. Veel thema’s leveren er een flinke verzameling bij. Je voegt ze in met één klik en vult ze daarna met je eigen tekst en beeld.
Voor teams is dit erg prettig. Een collega die minder vaak met de website werkt, hoeft niet zelf na te denken over opmaak. Die kiest het juiste patroon en schrijft de tekst. Zo blijft je website er overal hetzelfde uitzien, ook als er meerdere mensen aan werken.
Gutenberg en je vindbaarheid in Google en AI
De editor zelf maakt je pagina niet beter vindbaar, maar hij helpt wel om het goed te doen. Schone code, een logische kopstructuur en snelle laadtijden zijn allemaal dingen waar Google op let. Gutenberg levert relatief nette HTML op, zeker vergeleken met sommige page builders die laag op laag stapelen.
Bij The Success Agency werken we met Triple Search Marketing. Dat betekent dat we kijken naar drie zoek-werelden tegelijk: Google, Meta en AI-zoekmachines zoals ChatGPT en Perplexity. Vooral voor die laatste groep is een heldere structuur belangrijk. Een AI-model leest je pagina en probeert er een antwoord uit te halen. Hoe duidelijker je koppen en alinea’s, hoe makkelijker dat gaat. Meer over die aanpak lees je op de pagina over Triple Search Marketing.
Gebruik je een SEO-plugin zoals Yoast of Rank Math, dan zie je die gewoon terug in de zijbalk van de blokeditor. Daar vul je je focuszoekwoord, titel en meta-omschrijving in. De plugin kijkt mee terwijl je schrijft en geeft tips over leesbaarheid en zoekwoorden.
Hoe je de editor rustig inricht voor je team
Een blokeditor met honderden blokken kan overweldigend zijn. Het helpt om de keuze wat te beperken. Via de voorkeuren in WordPress kun je blokken die je nooit gebruikt verbergen. Zo zien collega’s alleen wat ze echt nodig hebben, en dat scheelt fouten.
Ook rechten spelen mee. Niet iedereen hoeft alles te kunnen aanpassen. Een collega die alleen blogs schrijft, kan prima de rol van auteur of redacteur krijgen. Hoe je dat regelt, leggen we uit in ons artikel over WordPress rollen en rechten.
Tot slot raden we aan om een paar vaste patronen klaar te zetten voor terugkerende pagina’s, zoals een blog of een teamlid. Dan hoeft niemand opnieuw het wiel uit te vinden. Wat we vaak merken, is dat de kwaliteit van de teksten omhooggaat zodra mensen minder met opmaak bezig zijn en meer met de inhoud.
Plugins die de blokeditor uitbreiden
Mis je iets in de standaard blokken, dan zijn er plugins die extra blokken toevoegen. Denk aan blokken voor tabbladen, een uitklapbare FAQ, een prijstabel of een tijdlijn. Bekende voorbeelden zijn Kadence Blocks, Spectra en GenerateBlocks. Ze werken binnen Gutenberg, dus je blijft in dezelfde vertrouwde omgeving.
Wees wel kritisch bij het toevoegen van zulke plugins. Elke extra plugin brengt nieuwe code mee en moet ook bijgewerkt worden. Kies er liever één die veel kan dan vijf losse. In ons overzicht van WordPress plugins die je echt nodig hebt lees je hoe je die afweging maakt.
Houd er ook rekening mee dat een blokplugin na een WordPress-update soms even achterloopt. Het is daarom slim om updates eerst op een testomgeving te doen of in elk geval een back-up klaar te hebben. In het artikel over WordPress updates veilig uitvoeren staan we daar uitgebreid bij stil.
Wat we vaak zien misgaan
Het meest voorkomende probleem is tekst die vanuit Word of Google Docs in de editor wordt geplakt. Daar komt dan allerlei verborgen opmaak mee, zoals vreemde lettertypes of lege regels. Plak je tekst liever als platte tekst, of plak in kleine stukken en controleer daarna de blokken. Zo houd je je pagina schoon.
Een tweede valkuil is het gebruik van koppen voor opmaak. Mensen maken een zin vet en groot via een kop-blok, terwijl het eigenlijk gewoon een alinea is. Voor bezoekers lijkt het misschien niets uit te maken, maar zoekmachines raken in de war over de opbouw van je pagina.
Ten derde zien we pagina’s die op de computer prima ogen, maar op mobiel uit elkaar vallen. Kolommen staan dan onder elkaar in een rare volgorde, of een afbeelding is veel te groot. Kijk daarom altijd even naar het mobiele voorbeeld voordat je op publiceren drukt. Dat zit gewoon in de editor, rechtsboven onder het voorbeeld-icoon.
Overstappen van de klassieke editor
Werk je nog met de klassieke editor via de plugin Classic Editor, dan is het goed om te weten dat WordPress die plugin niet eeuwig blijft ondersteunen. Overstappen hoeft niet in één keer. Oude pagina’s blijven werken en worden in Gutenberg getoond als één klassiek blok. Dat blok kun je met één klik omzetten naar losse blokken.
Wat goed werkt, is om nieuwe pagina’s en berichten vanaf nu in de blokeditor te maken en oude pagina’s pas om te zetten als je ze toch inhoudelijk gaat bijwerken. Zo verdeel je het werk en voorkom je dat je in één keer tientallen pagina’s moet nalopen.
Maak voor de overstap wel een volledige back-up. Bij het omzetten kan opmaak een beetje verschuiven, en dan is het fijn als je terug kunt. Neem daarna rustig de tijd om aan de nieuwe manier van werken te wennen. Na een paar pagina’s gaat het meestal vanzelf.
Veelgestelde vragen over de Gutenberg editor
Wat is Gutenberg in WordPress?
Gutenberg is de blokeditor die sinds versie 5.0 standaard in WordPress zit. Je bouwt pagina’s en berichten op uit losse blokken, zoals een alinea, een kop, een afbeelding of een knop. Elk blok heeft eigen instellingen en je kunt blokken verschuiven, kopiëren en opslaan als patroon om later opnieuw te gebruiken.
Kan ik terug naar de klassieke editor?
Ja, met de officiële plugin Classic Editor zet je de oude editor terug. Dat kan handig zijn als tijdelijke oplossing, bijvoorbeeld tijdens een overstap. Op de lange termijn raden we het niet aan, omdat WordPress zich steeds meer op blokken richt en nieuwe functies alleen in de blokeditor verschijnen.
Is Gutenberg beter dan Elementor?
Dat hangt af van wat je nodig hebt. Gutenberg is lichter, sneller en zit standaard in WordPress. Elementor geeft meer visuele vrijheid, maar voegt meer code toe en maakt je afhankelijker van die ene tool. Voor teksten, blogs en eenvoudige dienstenpagina’s is Gutenberg meestal ruim voldoende.
Is de Gutenberg editor goed voor SEO?
De editor levert relatief schone code op en maakt het makkelijk om een logische kopstructuur te gebruiken. Dat helpt zoekmachines en AI-zoekmachines om je pagina te begrijpen. Je vindbaarheid hangt verder vooral af van de inhoud, je zoekwoorden en de snelheid van je website.
Hoe voeg ik extra blokken toe aan Gutenberg?
Extra blokken voeg je toe met een blokplugin, zoals Kadence Blocks, Spectra of GenerateBlocks. Na installatie verschijnen de nieuwe blokken gewoon in de lijst achter het plusteken. Kies bij voorkeur één plugin die veel kan, zodat je website licht blijft en het onderhoud overzichtelijk.
Twijfel je of je website nog goed in elkaar zit, of wil je weten hoe je pagina’s beter gevonden worden in Google en AI-zoekmachines? Wil je hier samen naar kijken? Plan een strategiegesprek, dan lopen we je site rustig met je door.
Zullen we samen kijken wat er te winnen valt?
Kies hieronder zelf een moment dat je uitkomt. In ongeveer 45 minuten lopen we samen je site en je cijfers door, en je hoort concreet wat er als eerste te winnen valt. Je zit nergens aan vast.
